Nauka

SCHORZENIA WYWOŁYWANE PRZEZ GRZYBY

Dotychczasowe wywody potwierdzają tezę wypowiedzianą w zakończeniu rozdziału o glonach, że z punktu widzenia biotechniki możliwości wykorzystania grzybów są znacznie szersze niż glonów. Wachlarz ich możliwości jest dużo bogatszy, choć lista ich cech ujemnych jest również długa. Znakomitym i specyficznym zaletom grzybów (i Streptomycetes) musimy przeciwstawić także ich bardzo niepożądane wady. W ostatnich latach okazało się np., że grzyby wywołują choroby znacznie częściej, niż się dotychczas przypuszczało.

Czytaj dalej

Wysokogatunkowe ciężkie wina

Wysokogatunkowe ciężkie wina otrzymuje się z podsuszonych, tzn. z. przejrzałych jagód winnych, w których nastąpiło nie tylko zagęszczenie soku przez odparo-

Pleśń szlachetna winogron. Na jagodach wzrasta grzyb Botrytis cinerea, wskutek czego skórka ich częściowo ulega zniszczeniu i staje się przepuszczalna dla wody. Sok ulega przez to zagęszczeniu. Pleśń nie zużywa cukru rozpuszczonego w soku, rozkłada natomiast część kwasów. Na rysunku przedstawione jest zaawansowane stadium rozwoju pleśni, która wchodzi w stadium wytwarzania zarodników wanie wody, lecz także redukcja „twardej” kwasowości. Najbardziej zagęszczony jest moszcz z jagód dotkniętych „szlachetną pleśnią”, Botrytis cinerea. Grzybnia tej pleśni rozkłada środkową warstwę ścian komórkowych, podnosząc przez to przepuszczalność skórki winnej jagody.

Czytaj dalej

W odróżnieniu od pozbawionych jąder prokariontów

W odróżnieniu od pozbawionych jąder prokariontów, eukarionty mają „prawdziwe” jądro komórkowe, otoczone osłonką jądrową, „prawdziwe” mitochondria i plastydy te ostatnie w przypadku, gdy są zielone, nazywamy chloroplastami. Do eukariontów zaliczamy wszystkie wyższe rośliny, wszystkie zwierzęta i naturalnie także człowieka, do grupy Protista należą tylko najmniejsze eukarionty (które niekoniecznie mają najbardziej prymitywną budowę).

Czytaj dalej

ŻYWNOŚCI I KALORIACH

Stara zasada mówi: kto nie pracuje, ten także nie powinien jeść. Jak z wieloma innymi zasadami, i z tą można by dyskutować. Odwróćmy ją jednak i zmieńmy nieco, a wyniknie z tego pewnik nie do podważenia: kto nie je, ten także nie może pracować, nie może istnieć, zginie z głodu. Życie jest możliwe tylko przy regularnym dostarczaniu pożywienia.

Czym jest pożywienie, wyjaśniają przede wszystkim przepisy dotyczące środków żywności. Podają one, jakie powinny i jakie nie mogą być artykuły żywnościowe. Są to jednak tylko formalne przepisy, dotyczące handlu, regulaminów, uchybień, kontroli i mandatów z punktu widzenia biotechniki są one nieprzydatne. Dla ułatwienia spróbujmy w miejsce środków żywności podstawić pojęcie „energia”. Bez dopływu energii życie nie jest możliwe, ponieważ wszystkie procesy życiowe nieustannie zużywają energię. W rzeczywistości chodzi głównie o energię zawartą w środkach żywności, której przyswajanie podtrzymuje procesy życiowe. Można łatwo wykazać, że w artykułach spożywczych rzeczywiście znajduje się energia wystarczy je spalić (oczywiście niektóre trzeba przedtem wysuszyć). Cukier, tłuszcze, także suchy chleb i wysuszone mięso rzeczywiście płoną, gdy się je podpali. Znane jest również przyrządzanie i płonięcie kruszonu. Wiemy oczywiście, że nasze pożywienie zawiera kalorie każdy magazyn ilustrowany podaje od czasu do czasu tabele kalorii, z których czytelnik może ocenić, czy nie pobiera ich nieco więcej, niż potrzebuje (ich nadwyżka zostaje

Czytaj dalej

KISZONA KAPUSTA I KISZONKI

Do innego działu przemysłu spożywczego należy kiszenie kapusty, ogórków i oli wek. Surowcami są biała kapusta, niezupełnie dojrzałe ogórki i zielone oliwki. W każ dym z tych przypadków bakterie kwasu mlekowego zamieniają cukier, zawarty w su rowcach, na drodze fermentacji na kwas mlekowy, nadając w ten sposób trwałość artykułom spożywczym na pewien czas. W białej kapuście, poszatkowanej, zmieszanej z solą i przykrytej, następują kolejno po sobie gatunki Leuconostoc, Lactobacillus plantarum i Lactobacillus brevis. Wytwarzają one do 2,4% kwasu mlekowego oraz nieco CO.,. Z tą chwilą fermentacja ulega samoistnie zahamowaniu, gdyż zbyt kwaśnego środowiska nie znoszą nawet bakterie kwasu mlekowego. Mimo to, gotową kiszoną kapustę poddaje się jeszcze pasteryzacji, aby powstrzymać niepożądaną fermentację wtórną.

Czytaj dalej

Chemikom wiedzie się lepiej

Jest zupełnie jasne, przynajmniej dla mikrobiologów i biotechników, że ze względu na bardzo duże różnice w ich naturalnym występowaniu, w hodowli, w zakresie ich działania itd. ukierunkowane poszukiwanie antybiotyków o dokładnie określonych, pożądanych właściwościach – nie ma szans powodzenia.

Chemikom wiedzie się lepiej, długo bowiem nic wyczerpią jeszcze wszystkich możliwości dołączania nowych grup bocznych do znanych struktur podstawowych. Po pierwszych sukcesach, np. z pólsyntetyczną penicyliną, naukowcy w laboratoriach badawczych szkół wyższych i przemysłu zajęli się całkowicie syntezą nowych związków i ich testowaniem. Prace chemików nie muszą rozwijać się „na ślepo”, ponieważ wiadomo często z góry, jak zmienią się właściwości danego związku po przyłączeniu do niego określonych łańcuchów bocznych czy podniesie to jego rozpuszczalność w wodzie, czy też zwiększy zdolność wiązania się z określonymi grupami białek albo kwasów nukleinowych itp.

Czytaj dalej