Karoteny

Karoteny w dużych ilościach występują we wszystkich zielonych roślinach, zarówno w glonach, jak i roślinach lądowych, gdyż ciałka zieleni (chloroplasty) zawierają obok chlorofili, czyli barwników do fotosyntezy, także karoteny i ksantofiłe jako barwniki „pomocnicze”. Żółte albo czerwone owoce zawdzięczają swój kolor wyłącznie karotenoidom, to samo dotyczy marchewki (naukowa nazwa karoten została utworzona od łacińskiej nazwy marchewki Daucus carotd). Najważniejszymi drobnoustrojami, które dostarczają (3-karotenu, są z pleśniaków Blakesleea trispora i Streptomyces chrestomyeeticus. Oba hoduje się w kadzi fermentacyjnej, ale metody techniczne nie są tak proste jak przy zanurzonych hodowlach producentów antybiotyków, ponieważ w przeciwieństwie do nich !3-karoten nie przechodzi do płynnej pożywki, ale pozostaje w grzybni. Dlatego grzybnię musi się zbierać i mozolnie przerabiać. Gdy prowitaminę A stosuje się jako dodatek do karmy (aby np. żółtko jaj miało mocny, żółty kolor), wystarczy’mleć wysuszoną grzybnię i mieszać ją do pasz treściwych.

Brak witaminy A powoduje zahamowanie wzrostu, nadmierne rogowacenie i łusz -” czenie się skóry i błon śluzowych oraz tzw. kurzą ślepotę witamina A bierze udział-

Kobalamina w syntezie purpury wzrokowej, barwnika niezbędnego do widzenia w nocy, który stanowi połączenie białka i pochodnej aldehydowej witaminy A. Nosi on nazwę rodopsyny. Następną witaminą otrzymywaną na drodze mikrobiologicznej jest witamina B2 – ryboflawina, która wchodzi w skład tzw. „żółtego fermentu” (łac. flavus = żółty) i bierze udział w przenoszeniu wodoru w procesach oddychania komórkowego. Jako technicznie przydatni dostawcy znów wchodzą w grę grzyby: pleśniaki – pędz- lak i kropidlak, drożdże (przede wszystkim rodzaje Candida) i jako najważniejszy – Ashbya gossypii, workowiec. Ashbya bywa hodowana w hodowli zanurzonej, przy silnym przewietrzaniu. Wydajność w grzybni i w pożywce wynosi 5 g z litra.

Kobalamina, czyli witamina z grupy B12, jest syntetyzowana wyłącznie przez drobnoustroje nie syntetyzują jej ani komórki i tkanki ludzkie, ani zwierzęce czy roślinne. Cząsteczka witaminy B12 ma bardzo skomplikowaną budowę, zawiera układ porfirynowy, zbudowany z czterech pierścieni pirolowych, wiążących atom kobaltu. Ma ona budowę chemiczną podobną do cytochromów i chlorofili, przy czym chlorofile jako centralny atom zawierają magnez, a cytochromy – żelazo. chlorofil a witamina B12

Witamina B12 została odkryta dopiero w 1948 r. jako „czynnik białka zwierzęcego” u kurcząt. Odgrywa ona decydującą rolę w syntezie określonych aminokwasów (np. metioniny). Gdy jej brakuje, synteza białka ulega zahamowaniu, co odbija się szczególnie niebezpiecznie na tkance nerwowej i układzie krwiotwórczym człowieka, dochodzi bowiem do anemii złośliwej. Dopóki zapotrzebowanie na nią nie było zbyt wysokie, otrzymywało się ją tylko jako produkt uboczny przy produkcji streptomycyny i aureomycyny zawierały ją resztki grzybni. Obecnie wyhodowano specjalne szczepy, wyspecjalizowane w pewnej mierze w wytwarzaniu witaminy B12. Są to, obok Bacillus megaterium i bakterii propionowych, przede wszystkim mutanty Streptomyces oli- vaceus. Zrozumiałe, że do pożywki musi się dodawać dużych ilości soli kobaltu.

Gospodarcze znaczenie witaminy B12 leży przede wszystkim w uzyskiwaniu dodatkowej paszy dla zwierząt rzeźnych. W tym celu można użyć nie oczyszczonego produktu surowego. W medycynie oczywiście ma zastosowanie tylko czysty, krystaliczny związek. Obecnie zarysowuje się nowa możliwość uzyskiwania witaminy B12, ponieważ okazało się, że muł, który osadza się przy oczyszczaniu ścieków, może być użyty jako podłoże do hodowli bakterii propionowych, które wytwarzają witaminę B12.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *