Fragment bocznego skrzydła sławnego ołtarza z Isenheimer

Fragment bocznego skrzydła sławnego ołtarza z Isenheimer. Mathias Griinewald przedstawi! chorego dotkniętego ogniem św. Antoniego na skutek zatrucia sporyszem. Inny fragment (u dołu) przedstawia zioła, którym w średniowieczu przypisywano lecznicze działanie przeciwko tej chorobie gdy kwiaty żyta albo innych traw zostaną zaatakowane przez pasożytniczy grzybek buławinkę czerwoną-Claviceps purpurea (znów tu wracamy od Streptomycetes do wyższych grzybów, ponieważ buławinka, podobnie jak pędzlak i kropidlak, na- leży do workowców). W miejsce normalnego ziarna żyta powstaje wówczas w kłosie silnie powiększony rożek, czarniawy aż do ciemnopurpurowego. Oczywiście z ziarnem żyta łączy go najwyżej tylko podobieństwo kształtu, wewnątrz składa się bowiem prawie wyłącznie z wzajemnie splątanych strzępków grzyba. Ściany ich są mocno zgrubiałe i silne, dlatego też twór ten nazywa się także sklerotą (gr. skleros = twardy, suchy). Sporysz zawiera bardzo liczne związki chemiczne, jak cholinę, acetylocholinę, tyraninę i in., oraz kilka rodzajów alkaloidów, z których najważniejsze są: ergotamina, ergotoksyna i ergometryna. Alkaloidy te, zale>nie od dawki, mogą wykazywać działanie lecznicze lub też trujące. 4

Skleroty, w jesieni wypadają do gleby na wiosnę, w okresie kwitnienia żyta, ze sklerot wyrastają pęczki strzępków. W ich buławkowatych zakończeniach powstają worki (asci) z zarodnikami. W każdym worku znajduje się 8 zarodników, tzn. asko- spor. Wytwarzają one najpierw strzępki, a potem pojedyncze zarodniki, które są zdolne do zakażania dopiero wtedy, gdy wiatr zaniesie je na znamię słupka w kwiecie żyta albo innej trawy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *